هنگام نگارش یک متن، خواه علمی یا غیر علمی، باید دقت کنید که متن یا ایده های شما تماما متعلق به خود شما باشند. در صورتی که از ایده های دیگران نیز استفاده می کنید، باید به طور صریح مشخص کنید که این عبارت ها یا ابتکارات از کجا آمده اند. مرز باریکی بین استناد به دیگران (مانند پارافریز کردن) و سرقت ادبی وجود دارد که هر نویسنده یا محققی باید آنها را بداند. در این مقاله قصد داریم به تبیین این موضوعات بپردازیم. پس با ما همراه باشید.

سرقت ادبی یا پلاجریسم چیست؟

سرقت ادبی (plagiarism) به استفاده از کلمات یا ایده های دیگران گفته می شود به طوری که آنها را به نام خود منتشر کنید. سرقت ادبی نوعی سرقت فکری است. سرقت ادبی می تواند اشکال مختلفی داشته باشد، از تقلب عمدی گرفته تا کپی کردن تصادفی از یک منبع. در نتیجه، هر زمان که از کلمات یا ایده های شخص دیگری در کار خود استفاده کنید، باید تصدیق کنید که صاحب اصلی آن ها شخص دیگری بوده است.
برخی از دانشجویان یا محققین به طور ناخودآگاه دست به سرقت ادبی می زنند، برای آن که در این زمینه آگاهی کافی ندارند و نمی دانند که چه کاری می تواند متن آن ها را به سرقت ادبی بدل کند. علاوه بر این، بسیاری از دانشجویان اعتماد به نفس کافی برای نوشتن متن تحقیق خود ندارند و تصمیم می گیرند که به کارهای دیگران استناد کنند؛ اما در این مسیر به راحتی مرتکب سرقت ادبی می شوند.

سرقت ادبی یا پلاجریسم

چرا باید در مورد سرقت ادبی آگاهی داشته باشیم؟

یکی از تناقضات نویسندگی آکادمیک این است که گرچه انتظار می رود تحقیق کنید و به محققین و نویسندگان دیگر ارجاع دهید، همزمان از شما انتظار می رود که متون اصلی و یونیک را تهیه کنید. این مسئله بر این فرض استوار است که شما عقاید و دستاوردهای خودتان را کاملا می شناسید و تنها می خواهید که از تاثیر دیگر دانشمندان بر فهم و ایده های خودتان کمک بگیرید.
به عنوان مثال دانشجویان دوره های کارشناسی، اغلب وظایف خود را بر اساس جمع بندی و تفسیر آنچه دیگران گفته اند، انجام می دهند. بنابراین، مهم است که یاد بگیریم که چگونه به خوبی به کارهای دیگران ارجاع دهیم. به عبارت دیگر، از منابعی که در کار خود استفاده کرده ایم و سپس سهم خود در آن کارها، شناخت روشنی داشته باشیم: این امر، بخشی از قدرت تحقیقات دانشگاهی است.

سرقت ادبی چه عواقبی می تواند داشته باشد؟

بطور خلاصه، پیامدهای سرقت ادبی عواقب زیادی در پی دارد که همگی با تأثیرات منفی بر آینده تحصیلی و شغلی همراه هستند. آنچه غالباً مورد غفلت واقع می شود این است که عواقب سرقت ادبی بسیار فراتر از آن چیزی است که دانشجویان و دانش آموزان تصور می کنند. در این بخش توضیح داده می شود که دانشجو و سایر افرادی که مرتکب سرقت ادبی می شوند، با چه عواقبی ممکن است روبرو شوند:

پیامدهای آکادمیک سرقت ادبی

سرقت ادبی می تواند اثرات قابل ملاحظه ای بر روی آینده دانشگاه شما داشته باشد. دلیل این امر این است که اگر دانشجویی مرتکب این عمل شود، بنابراین اعتبار مدرک و نمرات او زیر سوال می رود. حتی سرقت ادبی می تواند باعث کم ارزش شدن کارهای علمی گروهی نیز بشود. بنابراین، باید دانشجویان و محققین در هر زمینه ای از این کار دوری کنند.

پارافریزکردن

پیامد های اقتصادی سرقت ادبی

شاید بعید به نظر برسد اما در آینده دور، سرقت ادبی می تواند بر اقتصاد یک کشور نیز تاثیرگذار باشد. حتی سرقت ادبی که توسط نظارت کنندگان، کشف نمی شود نیز می تواند اثرات مخربی بر اقتصاد کشور داشته باشد؛ چرا که باعث می شود فردی در یک پست مشغول به کار شود که در آن تخصص کافی ندارد.

پیامدهای حقوقی سرقت ادبی

نقض قوانین کپی رایت می تواند برای دانشجو یا فردی که سرقت ادبی انجام داده است، پیامدهای حقوقی زیادی در پی داشته باشد. نویسنده متن اصلی یا صاحب ایده، می تواند در چنین مواقعی شکایت کرده و درخواست غرامت کند. حتی فرد خاطی ممکن است به مجازات های کیفری نیز محکوم شود.

چگونه باید بفهمیم که متن ما مصداق سرقت ادبی است یا خیر؟

سرقت ادبی مصداق های متعددی دارد که در زیر به آن ها اشاره می کنیم:
ارائه کردن حقایق یا ایده هایی که مال شما نیستند، بدون آن که به منبع اصلی آن ها استناد کرده باشید.
استفاده از نقل قول مستقیم از یک منبع و عدم استفاده از علامت نقل قول، استناد به متن و مرجع.
پارافریز کردن یک منبع و عدم استفاده از استناد و مرجع در متن.
استناد به یک منبع با اطلاعات کتابشناختی جعلی.
فروش، خرید یا (یا کپی کردن) اوراق، تکالیف یا امتحانات از دانشجو، دانش آموز یا هر وب سایتی که آنها را خریداری کند یا بفروشد.
نوشتن مقاله برای دانشجو یا دانش آموز دیگر.
ارسال مقاله، تکالیف یا مطالبی که در کلاس قبلی از آن استفاده کرده اید و بابت آن نمره مثبت دریافت کرده اید (حتی اگر مباحث یکسان باشد)، بدون درخواست و دریافت مجوز از استاد جدید خود. این مورد همچنین در مورد “بازنگری” مقالات، تکالیف یا امتحاناتی که قبلاً ارسال شده بودند نیز صدق می کند.
کپی کردن تصویر، صدا، فیلم، ارائه پاورپوینت و غیره، بدون استناد و مرجع مناسب.
بهترین راه برای جلوگیری از سرقت ادبی در نوشتن، این است که در طول تحقیق و نگارش در مورد منابع خود مراقب باشید:
قبل از نوشتن، تحقیقات خود را با دقت انجام دهید.
اطمینان حاصل کنید که منابع را بطور صحیح به متن اصلی ارجاع می دهید.
پس از نوشتن مقاله، دوباره بررسی کنید که آیا همه منابع را به درستی استناد کرده اید یا خیر.

راه حل

پارافریز کردن چیست؟

پارافریز کردن (Paraphrase) به معنای تدوین ایده های شخص دیگر در متن شما است. برای پارافریز کردن یک منبع، باید آن را بدون تغییر معنی در متن اصلی بازنویسی کنید. در واقع، پارافریز کردن جایگزینی برای استفاده از نقل قول است. نقل قول یعنی جایی که شما کلمات دقیق کسی را کپی می کنید و آنها را در داخل گیومه قرار می دهید.
در نوشته های آکادمیک، معمولاً بهتر است به جای نقل قول، از پارافریز کردن استفاده کنید؛ چرا که نشان می دهد که شما درک عمیقی از منبع و توانایی اصیل کردن متن خود را داشته اید. هر زمان که پارافریز می کنید، استناد به منبع مهم است. همچنین باید مراقب باشید از کلماتی استفاده نکنید که خیلی شبیه به متن اصلی باشد. در غیر این صورت، ممکن است مشمول سرقت ادبی شوید.

چگونه یک متن را در 5 مرحله پارافریز کنیم؟

متن را چندین بار بخوانید تا معنای آن را کاملاً درک کنید.
به مفاهیم کلیدی توجه کنید.
برداشت دقیق و شخصی خود را از متن بنویسید، بدون اینکه به متن اصلی نگاه کنید.
متن پارافریز شده خود را با متن اصلی مقایسه کنید و تنظیمات جزئی را برای عباراتی که خیلی شبیه هم هستند، انجام دهید.
به منبعی که ایده را پیدا کردید، استناد کنید.